Samenwerken langs de IJssel

2018 - NR 0118 fotografie: Astrid van Loo - interview: Misja Boonzaayer
staatsbosbeheer

Een gebied om in zijn geheel te beleven

De IJssel. Een rivier met een lange geschiedenis en vele gezichten. Soms stroomt hij lui en breed door de uiterwaarden, soms is hij robuust en krachtig. Maar altijd is hij een parel in het landschap. Nimmer trekt hij zich iets aan van de door de mens bedachte grenzen of beperkingen. “En dat is precies zoals we de IJssel ook zouden moeten beleven”, aldus Herman Sieben, provinciaal adviseur bij Staatsbosbeheer.

Al bijna 120 jaar zet Staatsbosbeheer zich in voor het groene erfgoed van Nederland. Een rol van betekenis. Niet alleen zorgt de organisatie ervoor dat natuur beschermd is, het zorgt er ook voor dat we ervan kunnen genieten, én dat het duurzaam benut wordt voor bijvoorbeeld houtproductie en energie. En dat allemaal in balans met elkaar. “Dat kan alleen maar succesvol als we samenwerken met elkaar”, zegt Sieben.

Verbinding met de natuur

Staatsbosbeheer is daarmee al lang niet meer alleen een beheerder van natuur. “Eigenlijk zijn we dat nooit alleen maar geweest. We spelen een maatschappelijke rol van betekenis. Natuurlijk is in die 120 jaar onze aanpak en focus wel verlegd. Maar natuurbeheer, beschermen van biodiversiteit, gastheerschap en ons landschap doorgeven aan de volgende generaties staat altijd al hoog in het vaandel. We werken samen met ondernemers, jeugd, zorginstellingen, bewoners… We zoeken verbinding en kansen om onze natuur te behouden en te beleven.”

‘Alsof de natuur ons hoort, vliegt er net dan een ijsvogel langs’

Een succesvol voorbeeld

We spreken elkaar bij informatiecentrum Den Nul. Een van de succesvolle voorbeelden van samenwerking met een duurzaam karakter. Teamleider Frankwin Scheve: “Dit is een klein voorbeeld met een grootse uitwerking. Dit informatiecentrum heeft alles in zich om de IJssel te beleven. Je kunt hier wandelen, zwemmen, genieten van een kop koffie of een heerlijke lunch. Die hele beleving wordt verzorgd door verschillende organisaties.”

De koffie wordt namelijk geserveerd door mensen die moeite hebben met het inrichten van hun leven. Alle taken in het centrum, van appeltaart bakken tot het maaien van gras, nemen zij met liefde voor hun rekening. “Serveren zij je de runderburger of de carpaccio? Die is afkomstig van de biologische boerderij Lugtenberg. Die hebben het oer-Hollandse Maas Rijn en IJssel vee. Het jongvee loopt in de zomer langs de uiterwaarden, en helpt zo ook het landschap onderhouden”, vervolgt Scheve enthousiast.

Het Infocentrum IJssel Den Nul is gelegen op een fantastische locatie langs de IJssel, aan de rand van het natuurontwikkelingsgebied de Duursche Waarden. De tuin, met een boomgaard, waterspeelplaats en trekpontje, sluit aan op de wandelroutes in de waterrijke omgeving van de uitwaarden. Alles komt hier als vanzelfsprekend bij elkaar. Sieben: “En dat zou er ook in het groot moeten zijn.”

Het verder ontwikkelen van het IJssellandschap en verantwoord meebewegen met maatschappelijke opgaven zoals de energietransitie en klimaatadaptatie, behoefte aan wonen gekoppeld aan een groen en gezond leefklimaat zijn onderwerpen waar Staatsbosbeheer een belangrijke rol in kan hebben. Voorbeelden hiervan zijn het Reevediep bij Kampen en het rivierpark bij Wijhe dat in ontwikkeling is. In het rivierpark Wijhe komen waterveiligheid, natuur en beleving samen in één project. Dat doen we samen met Rijkswaterstaat, de gemeente en bewoners. Dit doet Staatsbosbeheer door haar grond en kennis in te brengen. Zo kunnen we het met elkaar nog beter beschermen en meer beleefbaar maken.

Een witte vlek op de kaart

De marktwaarde van de natuur en de uiterwaarden is, zo zegt Sieben, een witte vlek op de maatschappelijke kaart. “We moeten over grenzen durven kijken. Wie naar Zwolle gaat, boekt een leuk hotel, bezoekt de Fundatie en gaat daar eten in een van de vele goede restaurants. Maar het heeft zoveel meerwaarde als je niet alleen de stad, maar een hele streek beleeft. Een fietstocht van Zwolle naar Deventer bijvoorbeeld is een heerlijke ervaring, maar uitstapjes naar NP de Sallandse heuvelrug of Veluwemassief zijn ook makkelijk te maken. Voor de kinderen zijn er fantastische excursies. Het is een uitdaging van overheden en ondernemers om het gebied te versterken. Als geheel.”

Grote aanpassingen in een kleinschalig landschap.

Voor het rivierengebied van de IJssel lijken de kansen daarvoor zich op te stapelen. “De dijken moeten versterkt worden in het kader van het Hoogwater Beschermingsprogramma (HWBP). Laten we dat vooral aangrijpen als kans om het gebied te versterken in al haar facetten, vult Scheve aan. “Dit is een kleinschalig landschap. Zo’n dijkversterking is nodig, maar moet passen in het karakter. We zouden het bijvoorbeeld goed kunnen combineren met wandelroutes. Een eigen Pieterpad bijvoorbeeld. Een IJsselpad.” Het is een kleinschalig landschap maar heeft de potentie en uitstraling van een nationaal park met internationale allure.

Ook Sieben wordt daar enthousiast van. “Hier in de Duursche Waarde kun je buitendijks fietsen en struinen door de uiterwaarden. Waar heb je dat nog? De pracht die dan op je afkomt, die is magistraal. Het aantal vogels is hier enorm. Het is zo’n prachtig gebied hier. Dat moet je in zijn geheel kunnen beleven, niet stukje bij beetje.” Alsof de natuur ons hoort, vliegt er net dan een ijsvogel langs. “De IJssel is door de natuurontwikkeling alleen maar mooier en groener geworden de afgelopen 40 jaar”, grijnst Sieben.

Die samenwerking is de spil van het behoud en de ontwikkeling van de IJsselvallei. “Opgaven als waterveiligheid blijven bestaan. We moeten er integraal naar kijken om veiligheid en gebruik met elkaar te verbinden. Samen met de omgeving”, vat Sieben samen. “Dat vraagt samenwerking op alle niveaus. Overheden, natuurorganisaties, maar ook bewoners en ondernemers langs de IJssel. Samen kunnen we dit gebied ontwikkelen vanuit de kracht ervan: haar schoonheid.”

Duursche Waarden: redenen genoeg voor een bezoek. Nergens is de rivierdynamiek zo goed te beleven als in de Duursche Waarden. Het ooibos in het gebied is volledig onderworpen en aangepast aan de grillen van het water. Vandaar dat het voornamelijk uit schietwilg en kraakwilg bestaat, soorten die goed tegen water kunnen.

Het heeft zoveel meerwaarde

‘Als je niet alleen de stad, maar een hele streek beleeft’

Voor vogelaars een must

Lagere delen stromen regelmatig langdurig over, terwijl de hogere delen door de vegetatie tal van broedvogels aantreft. Voor vogelaars is dit gebied een must. Vanuit de vogelkijkhut en vanachter een kijkscherm zijn de vogels uitstekend te bekijken. Het gebied rond de steenfabriek is vrij toegankelijk. U vindt hier ruige graslanden met Schotse Hooglanders en pony’s, een uitkijktoren en oude steenovens.

Stevige schoenen

Maak ook eens een flinke wandeling (8 km) door de Duursche Waarden. In Infocentrum Den Nul is een routekaart verkrijgbaar. U vertrekt vanuit het Infocentrum naar het gebied via de drijfbrug. Onderweg komt u de steenfabriek, de uitkijktoren en ook het pontje, dat eerder bij het Infocentrum lag, tegen. Stevige schoenen of laarzen zijn een must, het hele jaar door.

Het pad door het ooibos en de ruige route zijn niet altijd begaanbaar vanwege hoogwater. De uitkijktoren biedt, behalve droge voeten, een schitterend weids uitzicht.

 

Weten waar wat te beleven valt langs de IJssel?

– Kijk op www.staatsbosbeheer.nl en www.infocentrumijssel.nl

– Volg de boswachter >> boswachtersblog.nl/overijssel

– Like de FB Staatsbosheer Vechtdal – IJsselvallei

– Boswachter: Jeroen Oosterbroek: 06 20019192 >> j.oosterbroek@staatsbosbeheer.nl

Delen
FacebookLinkedInEmail
Delen via
FacebookLinkedInEmail

Thema’s

  • Bouw Wonen | Bouwen | Utiliteit
  • New world Circulair | MVO | Duurzaam
  • Overheid Stad | Dorp | Bestuur
  • Relax Vrijetijd | Cultuur | Natuur | Sport
  • Zaken Ondernemen van advies tot zorg
  • AGRI Food | Agrarisch
  • Onderwijs Middelbaar | Hoger

Voorgaande edities

NR0119 – 2019
NR0118 – 2018

Animatie video

Top